Blog · Beter slapen
Wintertijd en slaap: zo wen je (en je kind) snel aan het nieuwe ritme
Een uur extra slapen! Dat klinkt als het beste cadeau van het jaar. Maar wie kinderen heeft, weet: dat extra uur bestaat niet. Je kleine wekker staat gewoon om dezelfde tijd naast je bed, alleen staat de klok nu op 05:45. En ook als je geen kinderen hebt, kan je lichaam best even protesteren tegen de wintertijd.
In de nacht van zaterdag op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok een uur terug. Dan begint de wintertijd.
In deze blog lees je wat de wintertijd met je slaap doet, en krijg je praktische tips voor jezelf en je kind om zo soepel mogelijk aan het nieuwe ritme te wennen.
In dit artikel
Wat gebeurt er als de klok teruggaat?
Op papier is het simpel: om 03:00 ’s nachts wordt het weer 02:00. Maar je lichaam heeft een eigen klok, je biologische klok. Die regelt onder meer wanneer je moe wordt, wanneer je wakker wordt en wanneer je honger krijgt. En die klok verzet je niet met een druk op de knop.
Licht speelt daarbij een grote rol. Als het donker wordt, maakt je lichaam melatonine aan, het hormoon dat je slaperig maakt. Na de overstap naar wintertijd wordt het ’s avonds een uur eerder donker. Daardoor voel je je soms al vroeg op de avond moe, terwijl je ’s ochtends juist eerder wakker wordt.
Wat merk je ervan?
De meeste mensen merken de overgang naar wintertijd minder dan die naar zomertijd. Toch kan het een paar dagen onrustig voelen:
Vroeg wakker
Je lichaam (of je kind) staat nog op de oude tijd en is een uur te vroeg wakker.
Eerder moe
Omdat het eerder donker wordt, voel je je ’s avonds al vroeg slaperig.
Winterdip
Minder daglicht kan zorgen voor minder energie en een wat somberder gevoel.
Vooral jonge kinderen kunnen er last van hebben. Zij leven sterk op hun eigen ritme en snappen niet dat het ‘eigenlijk’ nog geen ochtend is. Dat kan zorgen voor vroege ochtenden, hangerige middagen en wat drukkere bedtijden.
Een handig schema voor kinderen
Wil je de overgang zo soepel mogelijk maken? Schuif de bedtijd van je kind dan in de dagen voor de wintertijd steeds een kwartiertje later. Gaat je kind normaal om 19:00 naar bed, dan ziet dat er zo uit:
Op zondag staat de klok een uur terug, en is 19:00 voor het lijfje van je kind eigenlijk 20:00. Doordat je de bedtijd al hebt opgeschoven, is die stap veel kleiner geworden.
5 tips
Voor volwassenen
- Houd je ritme vastGa niet meteen een uur eerder naar bed omdat het al vroeg donker is. Houd je bedtijd en opstaantijd zoveel mogelijk gelijk, dan went je lichaam het snelst.
- Pak het ochtendlichtDaglicht in de ochtend is het belangrijkste signaal voor je biologische klok. Doe de gordijnen open, ontbijt bij het raam of maak een korte ochtendwandeling.
- Ga overdag naar buitenOok op een grijze winterdag krijg je buiten veel meer licht dan binnen. Een lunchwandeling helpt tegen de winterdip en zorgt dat je ’s avonds beter slaapt.
- Dim de lichten in de avondZachte lampen en minder schermen in het laatste uur voor het slapen geven je lichaam het seintje dat het bijna tijd is om te rusten.
- Maak van de donkere avond een rustmomentGebruik de lange avonden juist om te ontspannen. Een slaapmeditatie helpt je om de dag af te sluiten en rustig in slaap te vallen.
5 tips
Voor kinderen
- Schuif de bedtijd geleidelijk opBreng je kind in de dagen voor de wintertijd steeds een kwartiertje later naar bed. Zo schuift het ritme mee zonder dat je kind om 05:30 klaarwakker is.
- Verduister de slaapkamerNa de overgang wordt het ’s ochtends eerder licht. Verduisterende gordijnen helpen voorkomen dat je kind meteen wakker wordt bij het eerste licht.
- Gebruik een slaaptrainerEen lampje of wekker dat van kleur verandert, laat jonge kinderen zien wanneer het tijd is om op te staan. Duidelijk en zonder discussie.
- Houd vast aan het bedtijdritueelBadje, pyjama, tandenpoetsen, slaapverhaal: hetzelfde ritueel geeft houvast, ook als de klok even anders staat.
- Laat ze overdag lekker buiten spelenDaglicht en beweging helpen het slaap-waakritme van je kind. Een moe en tevreden kind slaapt beter in.
Maak de donkere avonden gezellig
De wintertijd betekent ook: lange, donkere avonden. Dat hoeft helemaal niet somber te zijn. Juist nu is het het perfecte seizoen om het rustiger aan te doen. Een kaarsje aan, een kop thee, een warme deken en een vast rustmoment voor het slapengaan.
Een slaapmeditatie of slaapverhaal past daar perfect bij. Het helpt jou en je kind om de dag af te sluiten, het hoofd leeg te maken en rustig in slaap te vallen, ook als je ritme even uit balans is.
Geniet van dat extra uur
Of je het nu gebruikt om uit te slapen, rustig te ontbijten of samen met je kind de dag te beginnen: maak er iets fijns van. En lukt slapen even niet zo goed? Dan zijn wij er met een rustgevende slaapmeditatie.
Slaap lekker! 🌙
Verder lezen
Meer van de blog
- Zomertijd en slaapBeter slapenDe klok gaat vooruit? Zo help je jezelf en je kind om snel aan het nieuwe ritme te wennen. Lees verder →
- 5 tips voor een beter slaapritueelSlaapritueel
Met een vast ritueel, slaapmeditaties en handige hulpmiddelen wordt bedtijd rustiger. Lees verder → - Wat is een slaapmeditatie?MeditatieEen begeleide oefening die je helpt ontspannen en makkelijker in slaap te vallen. Lees verder →
Rustig de winter in
Lange, donkere avonden? Maak er rustmomenten van
Met een slaapmeditatie of slaapverhaal vallen jij en je kind ook na het verzetten van de klok rustig in slaap. Probeer 8 meditaties gratis.